Sözlük

Alacak hesapları nedir?

Alacak hesapları, müşterilerin teslim edilmiş işler karşılığında size borçlu olduğu paradır. İşleyişini, takibini ve sağlıklı bakiyeyi öğrenin.

Güncelleme: 5 Kas 2026 · Yazan: PayToMe Editorial

Alacak hesapları, müşterilerinizin teslim ettiğiniz ve faturalandırdığınız ancak henüz ödemediği mal veya hizmetler için size borçlu olduğu paradır. Ödenmemiş her fatura alacak hesaplarınızın bir parçasıdır. Müşteri ödeyene kadar bir varlık sayılır.

Nasıl işler?

Bir işi bitirip fatura gönderdiğinizde parayı kazanmış olursunuz ama elinizde değildir. Bu boşluk alacak hesaplarıdır. Müşteri ödeyene, siz silene veya bir alacak dekontu düzenleyene kadar defterlerinizde kalır.

İşletmeler alacakları üç yolla izler:

Güncel toplam. Ödenmemiş tüm faturaları toplayın. Bu, alacak bakiyenizdir.
Yaşlandırma raporu. Ödenmemiş faturaları gecikme süresine göre sıralar; hangilerini aramanız gerektiğini görürsünüz.
Bir hız ölçüsü. Ortalama tahsilat süresi, tahsilatın ortalama ne kadar sürdüğünü gösterir.

Aynadaki karşılığı, kendi tedarikçilerinize borçlu olduğunuz para olan borç hesaplarıdır. Alacaklar yavaş, borçlar ise vadesi gelmiş olduğunda nakit akışı daralır.

Yüksek bir alacak bakiyesi her zaman sorun değildir. Tüm faturalar güncelse ve müşteriler zamanında ödüyorsa, bu yalnızca nakde dönüşmekte olan devam eden iştir. Risk, eski faturalar ödenmeden dururken sürekli büyüyen bir bakiyedir. Bunların bir kısmı tahsili imkansız alacağa dönüşebilir.

Örnek

Bir web tasarımcısı Ekim ayında üç fatura gönderir.

Ekim alacakları

Fatura	Tutar	Son ödeme tarihi	10 Kasım durumu
INV-101	$1,200.00	15 Eki	Ödendi
INV-102	$2,500.00	31 Eki	Ödenmedi, 10 gün gecikmiş
INV-103	$800.00	20 Kas	Ödenmedi, vadesi gelmedi

10 Kasım itibarıyla alacak hesapları = $2,500.00 + $800.00 = $3,300.00. Bunun yalnızca $2,500.00 tutarı gecikmiştir.

INV-102 faturası, koşullarınızda aylık yüzde 1,5 gecikme faizi olmasıyla 10 gün gecikmişse, tutarı gecikme faizi hesaplayıcısı ile tahmin edebilirsiniz.

Alacakları sağlıklı tutmak

Faturaları iş bittiği gün gönderin.
Her faturada son ödeme tarihini ve ödeme koşullarını açıkça belirtin.
Ödemenin tek tıkla yapılması için çevrimiçi bir ödeme seçeneği sunun.
Yaşlandırma raporunuzu her hafta gözden geçirin.
Endişelenene kadar beklemek yerine belirli bir takvimle takip edin.

Ücretsiz fatura oluşturucu ile net bir fatura hazırlayabilirsiniz. PayToMe herkese açık beta aşamasındadır: uygulamada fatura oluşturabilir, e-postayla gönderebilir ve ödenmemiş olanları takip edebilirsiniz. Akıllı hatırlatmalar ve nakit akışı tahmini geliştirme aşamasındadır. Başlamak için PayToMe’ye giriş yapın.

İlgili terimler

Yaşlandırma raporu: alacakların gecikme düzeyine göre sıralanmış hali.
Ortalama tahsilat süresi: tahsilatın ortalama ne kadar sürdüğü.
Borç hesapları: tedarikçilerinize borçlu olduğunuz tutar.
Tahsili imkansız alacak: tahsil etmeyi beklemediğiniz alacaklar.

Sıkça sorulan sorular

Alacak hesapları bir varlık mıdır, yoksa yükümlülük mü?

Bir varlıktır. Alacak hesapları tahsil etmeyi beklediğiniz paradır; müşteri ödeyene kadar bilançoda dönen varlıklar altında görünür.

Alacak hesapları ile gelir arasındaki fark nedir?

Gelir, işi teslim ederek kazandığınız tutardır. Alacak hesapları ise bu gelirin henüz tahsil etmediğiniz kısmıdır. Nakit, ancak alacak tahsil edildiğinde gelir.

Küçük bir işletme alacak hesaplarını nasıl azaltabilir?

İş biter bitmez fatura kesin, kısa ödeme koşulları kullanın, büyük işlerde kapora alın, bir bağlantıyla ödemeyi kolaylaştırın ve geciken faturaları belirli bir takvimle takip edin.